Cerca

COOPERAR

donar un cop de mà (a algú) SV, portar a algú momentàniament ajut / ajudar en una feina, en una acció / ajudar a portar una cosa feixuga o difícil / intervenir en el treball d'altri per ajudar-lo (DIEC1ECA-MA-M)

Em pots donar un cop de mà en la redacció del projecte? / La Isabel va donar un cop de mà al Pere perquè aprovés l'examen de química orgànica / Si no li dónes un cop de mà no podrà muntar la roda perquè no ho ha fet mai i no en sap / Si li fotem un cop de mà, segur que ens ho agrairà (També s'usa amb el verb fotre i amb la forma donar un cop de braç (a algú)) (**R-M*)

fer espatlleta (a algú), fer es brou bo (a algú), donar la mà (a algú), donar una empenta (a algú), donar una maneta (a algú), donar una mà d'ajuda (a algú)

demanar quart i ajuda (a algú) (inv.), cridar Déu i ajuda (inv.), posar la mà (en alguna cosa) (p.ext.), salvar la vida (a algú) (p.ext.), engreixar es porc que no han de matar (p.ext.)

VIGILAR

fer un cop d'ull a SV, estar atent a alguna cosa o vigilar algú per evitar un perill

Fes un cop d'ull al nen, assegura't que estigui dormint

fer una ullada a, clavar una ullada a, donar un cop d'ull a, clavar un cop d'ull a, donar una ullada a, pegar una mirada a

CASAR-SE

fer un cop de cap SV, dues persones, prendre el determini de casar-se

En Ramon i la Gemma finalment han fet un cop de cap; ja era hora, perquè feia més de vuit anys que festejaven

fer l'esclafit

unir-se en matrimoni (p.ext.), prendre estat (p.ext.), dur es casador encès (p.ext.)

DECIDIR-SE

fer un cop de cap SV, prendre una determinació, decidir-se / decidir-se, prendre una resolució (DIEC1EC)

Si t'interessa la proposició, fes un cop de cap i accepta-la; no t'hi pensis més / Estava avorrit de tot, fins que va fer un cop de cap i va marxar a un altre país (R-M)

fer un pensament, prendre cosiment, tirar la barca a l'aigua

o caixa o faixa (p.ext.), jugar fort (p.ext.)

ENDORMISCAR-SE

fer un cop de cap SV, mig adormir-se, adormir-se un moment o una estoneta

Estava tan cansat que quan es va asseure al sofà per veure la pel·lícula va fer un cop de cap

fer una becaina, donar un sobec, fer un sobec, trencar el son, fer una beca, fer una rebeca, fer un son, tancar els ulls, fer la dormilega, fer la clucanya

AJUDAR

fer un cop de cor SV, obrar per impulsos sentimentals envers el proïsme (A-M)

La Maria acaba de fer un cop de cor i ha fet una donació important

no tenir ni fre ni aturador (algú o alguna cosa) (p.ext.)

[Empordà (A-M)]

BOXA

marcar un cop SV, en la boxa, indicar un cop sense donar-lo, per tal de desorientar el contrincant (EC)

Aquell boxejador va marcar un cop per tal de despistar el seu rival

CEDIR

pegar-se un cop a sa barra SV, haver-se d'afluixar d'una cosa, no poder-la obtenir (A-M)

Si no queda més remei, me pegaré un cop a sa barra. Què hi farem!

pegar-se un toc en es morros, abaixar veles, plegar veles

[Mall. (A-M)]

PETIT

petit com un cop de puny SA, de petites proporcions / ésser molt petit (R-MA-M)

S'ha comprat un cotxe petit com un cop de puny / Una botiga com un cop de puny y sempre la tenim plena de canalla / Aquell pis és com un cop de puny; a penes si hi ha lloc per a tres persones (També s'usa ometent l'adjectiu) (*A-MR-M)

petit com el puny, petit com un barret

MOVIMENT

un cop de SQ, cadascun dels moviments repetits, o conjunt d'aquests moviments que hom fa o que hom imprimeix a instruments, màquines, etc., en fer-los funcionar, per dur a terme una operació breu, ràpida (EC)

Donar un cop de planxa a un vestit / Un cop de llima, de pinzell, de raspall / Et faig un cop de telèfon per avisar-te a quina hora comença la festa (ECEC*)

passar la planxa (p.ext.), passar l'escombra (p.ext.), passar el raspall (p.ext.), per sobre (p.ext.)